| Algemeen
Bijna ieder kind heeft wel eens vlekjes of blaasjes op de huid. Vaak betreft het één van de 'bekende' kinderziekten. Deze ziekten zijn meestal het gevolg van een besmetting met een virus of bacterie.
Virale kinderziekten: bof, mazelen, rode hond, vijfde ziekte, waterpokken en zesde ziekte.
Bacteriële kinderziekten: kinkhoest, hersenvliesontsteking en roodvonk.
Veel ziekten komen voortdurend voor onder de bevolking en zijn zo besmettelijk dat kinderen bij een eerste contact de ziekte krijgen. Daarom worden ze kinderziekten genoemd.
Het lichaam vormt bij het eerste contact antistoffen waardoor een tweede keer ziek worden zelden of nooit voorkomt.
De tijd tussen het binnendringen van de ziektekiemen en de eerste ziekteverschijnselen noemen we de incubatietijd.
Infecties met bacteriën kunnen doorgaans bestreden worden met medicijnen. Tegen virussen bestaan geen geneesmiddelen, maar het is mogelijk de natuurlijke afweer tegen een virus een handje te helpen door een inenting.
Inentingen
Wie een kinderziekte heeft doorgemaakt, heeft tijdens deze periode afweerstoffen geproduceerd die altijd in het bloed blijven. Hierdoor is hij of zij niet meer vatbaar (immuun) voor zo'n ziekte. Bij een inenting (vaccinatie) wordt het lichaam 'besmet' met ziektekiemen, die dood of verzwakt zijn. Die ziektekiemen kunnen de mens niet ziek maken, maar zorgen wel dat het lichaam afweerstoffen maakt. Daardoor wordt een kind immuun en is het niet meer vatbaar voor de betreffende ziekte. Om voldoende afweer op te bouwen is soms meer dan één inenting nodig.
Waarom inenten
Kinderen zijn het meest vatbaar voor virale of bacteriële ziekten. Om bepaalde ziekten te voorkomen worden kinderen op jonge leeftijd ingeënt. Ook als het kind een van de ziekten al heeft doorgemaakt is inenten zinvol, omdat dat een grotere weerstand tegen deze ziekten geeft. Het kan dus geen kwaad als kinderen die de mazelen gehad hebben, via een BMR-prik nog een keer met mazelen in contact komen.
Inentingsprogramma
In Nederland kunnen alle kinderen kosteloos ingeënt worden volgens een vastgesteld inentingsprogramma (het Rijks Vaccinatie Programma). Alle ouders ontvangen automatisch bericht over deze inentingen en tijdstippen waarop deze moeten plaatsvinden.
Het inentingsprogramma bevat inentingen tegen DKTP (Difterie, Kinkhoest, Tetanus, Polio), BMR (Bof, Mazelen, Rode Hond) en HIB (een bepaalde vorm van hersenvliesontsteking) en meningokokkenziekten C.
De DTP-prik mist de Kinkhoest uit de DKTP.
|
| Inenting |
leeftijd |
|
| DKTP 1 + HIB 1 |
2 maanden |
Vanaf 1 maart 2003 mag het HIB-vaccin samen met DKTP opgelost worden in één spuit, waardoor nog maar één prik hoeft te worden gegeven. |
| DKTP 2 + HIB 2 |
3 maanden |
| DKTP 3 + HIB 3 |
4 maanden |
| DKTP 4 + HIB 4 |
11 maanden |
| BMR 1 + MenC |
14 maanden |
Alleen voor kinderen die op of na 1 september 2002 de leeftijd van 14 maanden hebben bereikt. |
| DTP |
4 jaar |
|
| AK-Kinkhoest |
4 jaar |
Vanaf 1 juli 2001, voor kinderen geboren na 01-01-1998. |
| BMR 2 + DTP |
9 jaar |
|
In sommige gevallen is het raadzaam om een inenting uit te stellen of helemaal niet te geven. Als een kind koorts heeft boven de 38 graden, als het kind ziek is of als de behandelend arts/specialist bezwaren heeft tegen de inenting dan kan de inenting uitgesteld worden tot een later tijdstip. Dit geldt voor zowel de DKTP- als de BMR-inenting.
Als een kind stoornissen heeft in het afweersysteem (bijvoorbeeld bij leukemie) of geneesmiddelen gebruikt die invloed uitoefenen op de afweer, mag geen BMR-inenting plaatsvinden. Neem bij twijfel contact op met een arts of specialist.
Als uw kind overgevoelig is voor kippeneiwit, dan dient u dit te melden bij het inenten. Na het inenten moet uw kind dan nog een half uurtje blijven om te kijken of er een reactie optreedt.
Bijwerkingen
Een inenting tegen kinkhoest biedt niet meer dan 90% bescherming en kan soms een stuip veroorzaken.
Na inenting met DTP of BMR treden nauwelijks bijwerkingen op. Er kan hooguit een korte tijd een pijnlijk gevoel zijn op de plaats van de inenting en de arm kan wat stijf worden.
Na een DTP-inenting wordt de arm wat rood en gezwollen en er kan tot twee dagen na de inenting koorts optreden.
Na toediening van de BMR-prik kan er een branderig, stekend gevoel zijn op de plaats van inenting. Een enkele keer komen vijf tot twaalf dagen na de inenting koorts en huiduitslag voor.
Op rode, gezwollen inentingsplaatsen kan een koud, nat washandje verlichting bieden. Indien er koorts boven de 40 graden optreedt, is het belangrijk om uw kind voldoende te laten drinken en de huisarts te waarschuwen.
Wanneer zich andere ongebruikelijke verschijnselen voordoen na een inenting dient u de huisarts te raadplegen en eventueel uw ervaringen te melden aan de plaatselijke GGD.
Zie voor meer informatie: www.vaccinatie.nl.
|
Kinderziektes index
Bof Top
Incubatietijd 11 - 21 dagen.
De bof (Parotitis epidemica) wordt veroorzaakt door het bofvirus en komt met name voor bij kinderen tussen 6 en 10 jaar.
Ziekteverschijnselen
Het kind heeft geen eetlust, pijn bij het kauwen (lijkend op oorpijn), hoofdpijn, buikpijn en heeft lichte koorts. Na 1 tot 2 dagen treedt aan één of aan beide kanten van de oorspeekselklier een zwelling op. De zwelling zit onder en net voor het oor en breidt zich uit naar de hals. In sommige gevallen kunnen de speekselklieren onder de tong en onderkaak ook opzwellen. Opletten als enkele dagen na het begin van de ziekte weer koorts optreedt of als het kind gaat braken.
Complicaties
- zaadbalontsteking,
- middenoorontsteking,
- hersenvliesontsteking,
- alvleesklierontsteking.
Thuis houden tot zwelling geslonken is.
Besmettelijkheid
Matig besmettelijk vanaf 6 dagen vóoacute;r tot 9 dagen na het begin van de zwelling. Vooral speeksel is besmettelijk.
Difterie Top
Incubatietijd 2 tot 5 dagen.
Difterie wordt veroorzaakt door een bacterie (Corynebacterium diphteriae) die zich gemakkelijk vermeerdert. De bacterie produceert een gifstof die de weefsels beschadigt, vooral van de luchtwegen, maar ook van het hart en het zenuwstelsel. Besmetting vindt plaats van mens op mens door hoesten en niezen, bij huiddifterie ook door direct contact. Difteriepatiënten zijn ongeveer 4 weken na uitbreken van de ziekte besmettelijk voor anderen. Gezonde personen kunnen de difteriebacterie in de keelholte meedragen zonder zelf ziek zijn; op die manier kunnen zij wel een besmettingsbron vormen voor anderen.
Ziekteverschijnselen
- Bij keeldifterie ontstaat een grijs beslag op de amandelen en in de keelholte. De slijmvliezen in de neus-keelholte kunnen sterk opzwellen. Vooral bij infectie in de luchtpijp kan zwelling en afgestorven weefsel leiden tot benauwdheid en verstikking.
- Opgezwollen lymfeklieren in het halsgebied.
- Huiddifterie komt in de gematigde klimaatzone weinig voor.
Hersenvliesontsteking Top
Incubatietijd 1 tot 3 dagen (1 tot 10 dagen).
Hersenvliesontsteking (Meningitis) komt relatief weinig voor bij zuigelingen en kinderen. We kunnen onderscheid maken in bacteriële en virale meningitis. In de verschijnselen die als gevolg van de infectie optreden maakt dit geen wezenlijk verschil.
Het is van groot belang dat het ziektebeeld vroegtijdig wordt herkend en dat snel wordt gestart met een passende behandeling.
Ziekteverschijnselen
Bij pasgeborenen en kleine zuigelingen:
Symptomen als slecht drinken, grauw zien, luierpijn, verhoogde prikkelbaarheid met klagelijk huilen en braken komen voor. Vaak is er geen koorts, soms een lagere temperatuur.
Bij oudere baby's en peuters:
Stuiptrekkingen, hoog, schril huilen, grote pijnlijkheid bij aanraken, luierpijn en nekstijfheid. Daarnaast is er sprake van het zogenaamde 'driepootfenomeen'. Dit betekent dat het kindje alleen rechtop kan zitten met steun van beide armen, die achter de rug worden geplaatst.
Bij oudere kinderen:
Het kind is acuut ziek met hoge koorts, nekstijfheid, hoofdpijn en sufheid. Bij het buigen van het hoofd worden de knieën opgetrokken en in liggende houding kunnen de benen niet hoger dan 45 graden geheven worden. Ook zijn er rode vlekjes op de huid die niet weg te drukken zijn. Bij alle genoemde symptomen is het belangrijk dat u meteen een huisarts raadpleegt of naar het ziekenhuis gaat.
HIB Ziekten Top
Incubatietijd onbekend.
Hib is de afkorting voor de Haemophilus influenzae type b-bacterie. Deze bacterie wordt door hoesten en niezen van de ene persoon op de andere overgebracht. De Hib-bacterie komt normaal in de neus-keelholte voor bij 5% van de kinderen onder de 5 jaar. Naast een jonge leeftijd zijn er andere risicofactoren die de kans op ziekte verhogen, zoals flesvoeding, verminderde weerstand, doormaken van een virusinfectie, intensieve en nabije contacten (groot gezin of dagopvang). Gelukkig is men sinds 1993 op landelijke schaal begonnen met het inenten tegen Hib-ziekten.
Ziekteverschijnselen
Keel, oor-, en bijholteontsteking. Bij hersenvliesontsteking hoge koorts, toenemend duidelijk ziek gedrag, hoofdpijn, braken en bleekheid. Alarmsymptomen zijn nekstijfheid en soms vlekjes op de huid die niet weg te drukken zijn. Bij jonge kinderen uit de nekstijfheid zich vaak als luierpijn.
Een Hib-infectie kan middenoorontsteking, ontsteking van het strottenhoofd, bloedvatverstoppingen met huidbloedingen en weefselschade, longontsteking, hersenvliesontsteking, (met name bij kinderen tussen 4 maanden en 5 jaar) en bloedvergiftiging (in 7% van de gevallen) veroorzaken. Ten gevolge van Hib-meningitis kunnen blijvende handicaps (9% van de gevallen) als doofheid, epilepsie en geestelijke handicaps optreden. Sterfte aan een ernstige Hib-infectie komt bij 5 tot 10% van de patiënten voor. Hib-ziekten kunnen behandeld worden met antibiotica. Bij ontsteking van het strottenhoofd moet de patiënt onmiddellijk kunstmatig beademd worden.
Krentenbaard / Kinderzeer (Impetigo) Top
Incubatietijd 2 tot 4 dagen.
Kinderzeer is een oppervlakkige infectie van de huid, veroorzaakt door een bacterie. Het ontstaat via een kleine beschadiging in de huid. De infectie verschijnt op plaatsen die eerder stukgekrabd zijn zoals bij eczeem of muggenbulten. De infectie zit meestal in het gezicht rond de neus of mond, maar kan zich ook op andere plaatsen voordoen.
Ziekteverschijnselen
In het begin een blaasje, dat openbarst en waarop een honinggele korst ontstaat. Vervolgens breiden de plekken zich uit, zodat het lijkt alsof het kind een 'baard' van krenten heeft. De huisarts kan een indrogende, ontsmettende zalf voorschrijven die een paar keer per dag moet worden aangebracht en die voorkomt dat de huidaandoening zich verder verspreidt. Helpt dit niet en komen er in de volgende dagen steeds meer plekken bij, dan is een antibioticumzalf of een kuur met antibioticum nodig.
De genezing van krentebaard gaat zonder behandeling traag, maar met een behandeling is het in 5 tot 7 dagen genezen.
Besmettelijkheid
Door het vocht is de aandoening erg besmettelijk. Bij volwassenen komt de ziekte minder voor omdat ze meestal afweerstoffen hebben tegen de betreffende bacterie. Als bij een kind kinderzeer wordt geconstateerd, moet het behandeld worden door de huisarts. Nadat het kind het de behandeling van antibiotica en zalf is gestart, mag het twee dagen niet naar school. Hierna is de besmettelijkheid voorbij. De plek waar de kinderzeer zit, moet wel afgeplakt zijn.
Kinkhoest Top
Incubatietijd 1 tot 3 weken.
Kinkhoest (Pertussis) is een besmettelijke ziekte van de luchtwegen die veroorzaakt wordt door een bacterie. Ondanks inenting komt de ziekte in Nederland nog vrij regelmatig voor..
Ziekteverschijnselen
De verschijnselen kunnen we indelen in twee stadia. In het eerste stadium zijn een loopneus, hoesten en een lichte temperatuurverhoging de belangrijkste verschijnselen.
De klachten worden nog niet herkend als kinkhoest maar de patiënt is wel besmettelijk. Dit stadium heet officieel het catarrale stadium. Een tot twee weken na het eerste stadium treden met name 's avonds hoestaanvallen op.
De hoestaanvallen gaan gepaard met hevige benauwdheid, gierende ademhaling en soms braken. De aanvallen treden op met korte tussenpozen, totdat ze eindigen in het moeizaam ophoesten van taai wit slijm uit mond en neus. In dit stadium, officieel het convulsieve stadium genoemd, kunnen ook nevenverschijnselen als een neusbloeding en bloedingen in het bindvlies van het oog (door persen tijdens hoestaanvallen) optreden. Het kind voelt zich tussen de aanvallen door niet ziek. De klachten kunnen vijf tot zes weken aanhouden, het kind kan echter nog langer een kinkhoestachtige hoest houden.
Besmettelijkheid
Vanaf de eerste verkoudheidsverschijnselen tot drie weken na het begin van de hoestaanvallen. De besmetting vindt plaats door de lucht via besmette druppeltjes (niezen en hoesten). Verzorging Het is belangrijk dat ouders niet in paniek raken tijdens een hoestaanval van het kind. Probeer het kind gerust te stellen. Hoestdrankjes helpen in dit geval niet. Complicaties Een longontsteking kan als complicatie optreden. Zuigelingen kunnen een hersenbeschadiging oplopen ten gevolge van een zuurstoftekort bij langdurige hoestbuien (verschijnselen: sufheid, slecht drinken, ademstilstand, stuiptrekkingen). Huisarts raadplegen Voor het behandelen van een eventueel bijkomende luchtweginfectie.
Mazelen Top
Incubatietijd 8 tot 14 dagen.
Mazelen (Morbilli) is een zeer besmettelijke virusziekte die zich via de lucht verspreidt.
Ziekteverschijnselen
De ziekte begint met hoge koorts, pijnlijke hoest, rode ogen en een loopneus. Na ongeveer twee dagen daalt de temperatuur om vervolgens weer te stijgen. Daarna ontstaan witte vlekjes met een rode rand er omheen aan de binnenzijde van de wang (vlekjes van Koplik). Achter de oren en aan de haargrens ontstaat uitslag die zich binnen enkele dagen over het hele lichaam heeft uitgebreid. Na ongeveer drie tot vijf dagen verbleekt de huiduitslag en daalt de temperatuur.
Complicaties
Bronchitis, oor-, long- en hersenontsteking kunnen voorkomen. Daarom opletten als drie dagen na het begin van de vlekjes nog steeds of opnieuw koorts optreedt. Huisarts raadplegen Indien de koorts langer dan enkele dagen aanhoudt of als drie dagen na het uitbreken van de blaasjes opnieuw koorts ontstaat.
Besmettelijkheid
Vanaf de eerste verkoudheidsverschijnselen tot 5 dagen na het ontstaan van de vlekjes op het lichaam.
Verzorging
Geef het kind voldoende koud drinken en zacht eten. Laat het kind in een schemerige kamer liggen. Na de genezing is het kind tijdelijk extra vatbaar.
Oxyuren (maden) Top
Als kleine witte draadjes bewegen ze op de ontlasting; wormen oftewel aarsmaden. Ze zijn een centimeter lang en leven in de darmen. Hun eitjes leggen ze rond de anus.
Iedereen kan last krijgen van aarsmaden, maar ze komen het meest voor bij schoolgaande kinderen en kinderen die naar crèches gaan. Aarsmaden zijn vervelend omdat ze jeuk geven, maar ze zijn niet gevaarlijk.
Aarsmaden verspreiden zich makkelijk via hun eitjes. Als het kind 's nachts aan z'n billen krabt, komen de eitjes aan de handen. Vervolgens komt alles onder: deurknoppen, speelgoed, en ook de handen van andere mensen. En via de handen komen de eitjes weer in het spijsverteringsstelsel terecht.
Op doktersrecept: Fermox. Geen complicaties.
Polio Top
Incubatietijd 7 tot 14 dagen
Polio wordt veroorzaakt door een virus. Er zijn 3 types poliovirus. Besmetting vindt plaats via ontlasting of zaken die daarmee in aanraking zijn gekomen. Zelden vindt er besmetting plaats direct van mens op mens. Dit is namelijk alleen mogelijk tijdens de korte periode dat het virus in de keelholte aantoonbaar is. Verlammingsverschijnselen treden gemiddeld op in de periode van 11 tot 17 dagen na besmetting.
Ziekteverschijnselen
De verschijnselen die de ziekte polio veroorzaakt, hangen sterk samen met de leeftijd van de patiënt.
In het algemeen zijn de volgende gegevens bekend:
- In 72% van de gevallen verloopt een besmetting met het poliovirus zonder verschijnselen.
- Bij 24% van de besmette personen treden alleen grieperigheid of maagdarmklachten op.
- In 4% van de gevallen treedt na het verdwijnen van de griepachtige verschijnselen hersenvliesontsteking op.
- Bij 1 op de 100 tot 200 poliopatiënten komen verlammingsverschijnselen voor. Deze verlammingen ontstaan plotseling.
- Bij een klein aantal patiënten worden de hersenzenuwen aangetast. De verschijnselen zijn dan vaak zeer ernstig: slik- en ademhalingsmoeilijkheden, waardoor vaak kunstmatige beademing noodzakelijk is. De aangetaste zenuwcellen herstellen niet. Desondanks kan gedeeltelijk of geheel herstel plaatsvinden als andere spiergroepen de functie van de verlamde spieren overnemen. Ademhalingsverlammingen komen vooral voor bij mensen ouder dan 25 jaar.
- Een ernstiger beloop van de ziekte komt vaker voor bij oudere mensen, bij mannen, bij zwangere vrouwen, bij hevige inspanning, bij gestoorde immuniteit en bij injecties of trauma's.
Bij 25% tot 40% van de mensen die in hun jeugd verlammingen kregen ten gevolge van polio, ontwikkelen zich opnieuw spierzwakte, pijn, atrofie en vermoeidheid. Dat gebeurt dan vijftien tot veertig jaar na de oorspronkelijke acute ziekte. Er bestaat geen specifieke behandeling voor polio. Met bedrust en fysiotherapie probeert men complicaties te voorkomen.
Pseudokroep Top
Incubatietijd onbekend.
Pseudokroep is een virale ontsteking van de bovenste luchtwegen in de buurt van de stembanden. Kinderen tot een jaar of 4 kunnen pseudokroep krijgen: benauwd-zijn tijdens een verkoudheid, met gierende inademing, meestal rond een uur of 11 's avonds. Geen paniek, maar wel de dokter erbij halen.
Ziekteverschijnselen
Door een ontsteking zwelt het slijmvlies rondom de stembanden op, met benauwdheid als gevolg. De benauwdheid ontstaat doordat er vanwege de gezwollen bovenste luchtpijp minder lucht ingeademd kan worden. De behandeling is gericht op het doen afnemen van de zwelling, waarna het probleem van de ziekte verholpen is. De infectie zelf gaat altijd binnen een paar dagen over.
Het advies om te stomen bij pseudokroep is verouderd. Tegenwoordig wordt er bij ernstige benauwdheid als gevolg van de pseudokroep vaker met pulmicort gewerkt, omdat dat effectiever is. Pulmicort is een prednison-achtige stof die ervoor zorgt dat de zwelling in de larynx (het deel van de keel dat dicht zit) sterk afneemt. Stomen met koude (!) vochtige lucht of wandelen in de vochtige buitenlucht is niet onzinnig en het helpt wel een beetje, maar het gunstige effect ervan is veel minder dan dat van pulmicort. Het voordeel van stomen of wandelen is echter dat je daarvoor niet naar een dokter hoeft. Werkt het stomen niet, of is het kind heel erg benauwd, dan kan men alsnog naar een dokter gaan.
Rode hond Top
Incubatietijd 2 tot 3 weken.
Rode hond (Rubella) is een goedaardige kinderziekte die zich via met een virus besmette luchtdeeltjes verspreidt. Deze ziekte is gevaarlijk voor zwangere vrouwen, die geen antistoffen hebben omdat ze niet zijn ingeënt of de ziekte nooit eerder hebben doorgemaakt. Rode hond kan afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind.
Ziekteverschijnselen
Over het algemeen zijn kinderen weinig ziek (licht verkouden, vergrote lymfeklieren achter de oren en in de nek). Soms zijn keel en gehemelte rood. Slechts in enkele gevallen is er sprake van koorts. Na 24 uur verschijnen de eerste rode vlekjes op het gezicht, deze verspreiden zich binnen een paar uur over romp en ledematen. De vlekjes verdwijnen na enkele dagen weer.
Besmettelijkheid
Zeer besmettelijk van zeven dagen voor tot zeven dagen na het uitbreken van de vlekjes. Thuishouden bij koorts. Zwangere vrouwen waarschuwen. Direct kinderdagverblijf waarschuwen.
Verzorging
Als bij een flinke verkoudheid. Zorg ervoor dat uw kind voldoende drinkt.
Complicaties
Er komen zelden complicaties voor. Huisarts raadplegen In verband met het risico voor zwangere vrouwen is het raadzaam om de huisarts te laten vaststellen of het om rode hond gaat (wel oppassen met kouvatten).
Roodvonk Top
Incubatietijd 2 tot 7 dagen
Roodvonk (Scarlatina) wordt veroorzaakt door een bacterie (hemolytische streptococ) en komt vooral voor bij kleuters. Het is een keelinfectie die met penicilline bestreden moet worden dus waarbij de huisarts nodig is, ook voor controles lang nadat het over lijkt te zijn.
Ziekteverschijnselen
Plotseling snel oplopende koorts, hevige keelpijn, pijnlijke halsklieren, hoofdpijn, convulsies, soms braken en een 'frambozentong'. Na ongeveer twee dagen ontstaat uitslag (rood kippenvel) op de romp, oksels en in de liezen. Opvallend is dat een deel van het gezicht, vooral rond de mond niet rood wordt. Meestal zijn de keelamandelen ontstoken en zitten er donkerrode vlekjes op het gehemelte. Na één week zakt de koorts, verbleekt de uitslag en krijgt de tong haar oorspronkelijke kleur weer terug. Na één tot drie weken treedt vervelling van de handpalmen en voetzolen op.
Besmettelijkheid
De ziekte is niet erg besmettelijk en kan worden overgebracht tot circa 2 dagen nadat men is begonnen met de behandeling met antibiotica. Iedereen kan meer dan één keer besmet worden. Verzorging Deze ziekte wordt vaak behandeld met antibiotica. Voldoende drinken is noodzakelijk. Hygiëne is voor ouders of verzorgers belangrijk in verband met besmetting.
Complicaties
Middenoorontsteking, neusholte-ontsteking. Na twee tot drie weken kunnen zogenaamde late complicaties ontstaan zoals nierontsteking en acute reuma. Overigens komen deze laatste complicaties zeer zelden voor. Huisarts raadplegen Voor een behandeling met antibiotica. Als na twee tot drie weken de volgende klachten optreden: pijnlijke gewrichten, plotselinge kortademigheid of afwijkende urine.
RS Virus Top
Incubatietijd 2 tot 8 dagen
Het R(espiratoir) S(yncytiaal)-virus is verwant aan het griepvirus. Hoewel de naam van het virus niet zo bekend is, vormt het elke winter ( van oktober tot en met maart) weer de belangrijkste oorzaak van luchtweginfecties bij jonge kinderen. Bijna ieder kind maakt de infectie op zeer jonge leeftijd door. De frequentie van de ziekte is het hoogst in het eerste levensjaar. Ongeveer 2 op de 100 infecties leidt tot opname in het ziekenhuis, bij ex-prematuren is dit veel hoger.
Ziekteverschijnselen
Een eerste infectie met rsv treedt meestal op in het eerste levens-jaar. Meestal zijn de eerste tekens bovenste luchtwegsymptomen: de baby heeft een loopneus en op de voorgrond staat v aak een vieze hoest. Er kan koorts aanwezig zijn. Ofwel blijft het hierbij ofwel breidt de infectie zich na enkele dagen uit tot de onderste luchtwegen om een bronchiolitis of een pneumonie te veroorzaken. Doordat het virus zich uitbreidt naar de onderste luchtwegen, zullen de kleinste luchtwegen verstopt geraken door stukken kapotte cellen en door zwelling van de slijmvliezen. Naar mate de luchtwegen van de zieke zuigeling op zich smaller zijn, zal een rsv infectie meer last veroorzaken. Dit is vooral het geval voor zeer jonge zuigelingen en voor zuigelingen die prematuur geboren zijn of die na de geboorte ernstige luchtweg-problemen gehad hebben.
Besmettelijkheid
Het virus is zeer gemakkelijk overdraagbaar en verspreidt zich snel. Het virus wordt overgebracht door grote druppels, via de handen of via voorwerpen. RSV in neusslijmdruppels overleeft op vaste oppervlakken bij kamertemperatuur ongeveer zes uur. Nauw contact speelt een belangrijke rol. Het virus komt binnen via de neus en het oog, minder via de mond. Een ziek kind is besmettelijk van kort voor tot 1 à 3 weken na het begin van de aandoening.
Complicaties
Het ziekteverloop verschilt van kind tot kind. Het is afhankelijk van verschillende factoren o.a. de ernst van de infectie en onderliggende aandoeningen. Van de algemene populatie moet ongeveer 2% van de kinderen met rsv gehospitaliseerd worden. Voor ex-prematuren ligt dit getal veel hoger en is het zeer afhankelijk van de zwanger-schapsleeftijd. Niet alleen is het percentage van opname hoger, de opnameduur van deze kinderen is ook langer (gemiddeld 8-tal dagen bij algemene populatie), en ze hebben vaker intensieve zorgen met beademing nodig. Dit komt onder andere door hun kleinere luchtwegen, door hun kleinere reserve van ademhalingsfunctie en door hun slechtere immuniteit.
Tetanus Top
Incubatietijd 2 tot 21 dagen
Tetanus wordt ook wel eens kaakklem genoemd. Het is een ernstige ziekte, die wordt veroorzaakt door een bacterie die voorkomt in zand en vuil. De bacterie kan ook in de ontlasting van mensen en dieren aanwezig zijn. De tetanusbacterie maakt een gifstof aan die kramp veroorzaakt in de spieren. Hierdoor kunnen ook de ademhalingsspieren worden aangetast, wat ernstige ademhalingsmoeilijkheden veroorzaakt. Gelukkig komt tetanus in Nederland vrijwel niet meer voor.
Ziekteverschijnselen
Het door de bacterie geproduceerde toxine beschadigt het zenuwstelsel, waardoor rusteloosheid, geprikkeldheid en hoofdpijn kunnen optreden. Hierna volgen kaakkramp, slikklachten, stijfheid van nek- en buikspieren en soms koorts. De zeer pijnlijke krampen kunnen vervolgens in alle skeletspieren optreden.
Besmettelijkheid
Tetanus is NIET van mens op mens overdraagbaar.
Complicaties
Aantasting van het zenuwstelsel, ademhalingsproblemen, longontsteking, trombose en embolie. Zonder behandeling is tetanus vrijwel altijd dodelijk. Bij een goede behandeling ligt de sterfte in Nederland rond de 20%. Tetanus kan behandeld worden door tetanus immunoglobine (TIG) toe te dienen. Bij tetanus is een intensive care behandeling nodig voor het herstel en behoud van essentiële levensfuncties.
Waterpokken Top
Incubatietijd 2 tot 21 dagen
Waterpokken (Varicella) wordt veroorzaakt door het varicella-zoster virus, dit virus is identiek aan het virus herpes zoster (gordelroos). Waterpokken is een goedaardige ziekte die echter bij kinderen met een verminderde weerstand levensbedreigend kan zijn. De ziekte komt over het algemeen voor bij kinderen tussen twee en zeven jaar.
Ziekteverschijnselen
Deze ziekte begint met vlekjes, die de tweede dag overgaan in blaasjes. De blaasjes drogen na enige tijd in. Er ontstaan dan korstjes die er afvallen zonder littekens achter te laten. De blaasje komen voor op de romp, gezicht, ledematen en soms enkele in de mond. Koorts, jeuk komen voor, maar maken het kind niet echt ziek. Door krabben kunnen de blaasjes geïnnfecteerd raken.
Besmettelijkheid
Deze ziekte is zeer besmettelijk. Besmetting vindt plaats via besmette luchtdruppeltjes of direct contact met de blaasjes. Vanaf één dag voor het uitbreken van de blaasjes totdat de huidblaasjes zijn ingedroogd is het kind besmettelijk. Dit duurt meestal tien dagen.
Complicaties
Ontsteking van de blaasjes. Als waterpokken gepaard gaan met hoge koorts en keelpijn kan dit wijzen op een complicatie. Raadplegen huisarts Bij het optreden van bovengenoemde complicatie.
Verzorging
De jeuk kan bij kinderen ouder dan twee jaar eventueel met een mentholgel behandeld worden. Houd de nagels van uw kind schoon en kort. Vermijd krabben, dit verergert de jeuk en kan littekens veroorzaken. Wanneer uw kind geen koorts heeft, mag het naar buiten toe. Vermijd wel het contact met andere kinderen en laat het kind niet in het zand of de modder spelen omdat waterpokken door bacteriën geïnfecteerd kunnen worden. Als er plekjes in de keel aanwezig zijn en uw kind heeft keelpijn, dan kan een waterijsje of koude drank verlichting bieden.
5e Ziekte Top
Incubatietijd 5 tot 10 dagen
De vijfde ziekte (Erythema infectiosum) is een virusziekte die voornamelijk voorkomt bij kinderen van vier tot tien jaar en meestal ontstaat tijdens het voorjaar of in de vroege zomer.
Ziekteverschijnselen
De ziekte begint met felrode bultjes op de wangen. De uitslag breidt zich vervolgens uit naar billen, ledematen en romp. Vaak treedt er ook koorts op. Kenmerkend is dat de roodheid vaak wegtrekt en een paar uur later weer terugkomt. Na ongeveer zeven tot negen dagen verbleken de vlekjes zonder te vervellen of littekens te vormen. Bij inspanning, na een heet bad of zonlicht kunnen de vlekjes terugkeren.
Besmettelijkheid
Zodra er uitslag ontstaat is de ziekte niet meer besmettelijk.
Complicaties
Er komen geen complicaties voor.
6e Ziekte Top
Incubatietijd 10 dagen
De zesde ziekte (Exanthema subitum) wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een virus en komt voor bij kinderen van zes maanden tot ongeveer drie jaar.
Ziekteverschijnselen
Plotseling hoog oplopende koorts die drie tot vijf dagen aanhoudt. De temperatuur daalt even plotseling als hij gestegen is. Vervolgens lijkt het kind genezen maar dan verschijnt de eerste uitslag. Deze uitslag lijkt op de mazelen en de vlekjes bevinden zich vooral op romp en gezicht. Overigens jeukt de uitslag niet. De ziekte gaat vaak gepaard met gezwollen klieren in de hals en op het achterhoofd.
Besmettelijkheid
Niet groot. Wijze van besmetting onbekend.
Complicaties
Er komen geen complicaties voor. Wel kan het kind bij hoge koorts koortsstuipen krijgen (bij plotselinge temperatuurstijging) raadpleeg dan de huisarts.
|